آکادمی کنکور -اعصاب سمپاتیک

جانوران پرسلولى، براى ايجاد هماهنگى بين اعمال سلول ها و اندام هاى مختلف بدن خود وهمچنین واکنش مناسب به محیط، نياز به عوامل و دستگاه هاى ارتباطى دارند.خب ما براي اينکار دو دستگاه ارتباطي اصلي داريم :

1. دستگاه درون ريز :

دستگاه درون ريز با توليد هورمون ها کار بافت ها و دستگاه هاي بدن را کنترل مي کنند.پاسخ بدن در برابر هورمون ها به هر حال کند است زيرا هورمون ها بايد توسط خون از بافت غده اي تا اندام هدف منتقل شوند و اينکار خود مدتي وقت لازم دارد. همچنين عکس العمل بدن در برابر بعضي محرک ها بايد آني و به سرعت انجام شود.

2. دستگاه عصبي :

 دستگاه عصبى باساختار و کار ويژه اى که دارد، در جهت ايجاد اين هماهنگی به وجود آمده و تکامل حاصل کرده است. به عنوان مثال، اگر گربه ای که در حال استراحت است، بوی گوشت را استشمام کند، از جای برمی خیزد و پس از بوکردن فضای اطراف خود، مسیر بو را پیدا و به طرف منشأ آن حرکت می کند. دراین مورد بوی گوشت موجب تحریک گیرنده های بویایی می شود و پس از اطلاع مراکز مغزی و نخاعی ازطریق راه های بویایی، فرمان های لازم در مورد نوع حرکت و رفتار جانورصادر می شود.

هنگامى که غذا درون دهان قرار مى گيرد، حرکات منظم آرواره ها، دهان و زبان، ابتدا موجب جويده شدن غذا مى شود و سپس حرکات هماهنگ زبان و ماهيچه هاى گلو سبب بلع لقمه جويده شده،مى شوند.در همان هنگام، ترشحات غده هاى بزاقى و شيره معده افزايش مى يابد. همه اين فعاليت ها نياز به نظم دارند. اين عمل با کمک گيرنده هايي صورت مى گيرد که وجود غذا را در نقاط مختلف دهان حس می کنند، اعصابى که اين خبر را به مراکز تنظيم کننده در مغز ببرند و اعصابى که از اين مراکز به عضلات و غده هاى گوارشى بروند.

بنابراین فعالیت های عصبی جانوران، به طورکلی، به دو منظور انجام می شوند:

١ تنظیم موقعیت جانور نسبت به محیط خارجی

٢ تنظیم فعالیت های درونی بدن

از مثال بالا که در کتاب درسي ذکر شده ميفهميم  دستگاه عصبي بايد طوري باشد که بتواند به همه قسمت هاي مختلف بدن دسترسي داشته باشد ، دستگاه گردش خون از راه رگ هاي مختلف خوني اين ارتباط رو برقرار ميکنه و دستگاه عصبي از طريق رشته هاي عصبي يا نورون ها!

همچنين از مثال بالا مي توان فهميد طبق جمله بالا دستگاه عصبي بايد يک سري سلول گيرنده داشته باشه که نسبت به محرک ها تاثير پذيرند :

دو نوع محرک داريم محرک هاي داخلي بدن، محرک هاي خارج از بدن . در هر دو حالت بدن بايد بتواند بدن خود را نسبت به آن ها تنظيم کند و جواب مناسبي به آن دهد خود اين پاسخ دوباره مي تواند خارجي باشد مانند حرکت گربه به سوي غذا يا داخلي باشد مانند تند تر شدن ضربان قلب گربه هنگام ترسيدن از چيزي!

محرک

محرک خارجي

تنظيم داخلي: مانند تند تر شدن ضربان قلب هنگام هيجان يا ترس ،

بوييدن بوي غذا و ترشح بزاق

تنظيم خارجي: قايم شدن از دست ناظم مدرسه هنگام دير رسيدن به مدرسه، ترسيدن از کسي و فرار

محرک داخلي

تنظيم داخلي: کاهش قند خون و احساس گرسنگي و درصورت نبودن غذا آزاد شدن قند از کبد

تنظيم خارجي: احساس گرسنگي و رفتن به سوي يخچال

 


خود محرک خارجي مي تواند هم باعث تنظيم داخلي و هم تنظيم خارج شود مثلا زمانيکه شما از چيزي مي ترسيد هم ضربان قلب شما تند تر ميشود چون فرار شما نياز به انرژي دارد (تنظيم داخلي) و هم شما پا به فرار مي گذاريد(تنظيم خارجي).

نکته : ميشه به طور کلي  سيستم دستگاه عصبي طبق نمودار زير کار ميکنه! يعني ابتدا همه چي با يک محرک داخلي و يا خارجي شروع ميشه اين محرک باعث ايجاد تحريک در گيرنده هاي عصبي ميشه (گيرنده هاي عصبي يک سلول تمايز يافته هستند يا بخشي از يک نورون حسي هستند) اين گيرنده ها باعث ايجاد پيام عصبي مي شوند اين پيام در طول يک سلول عصبي يا نورون هدايت مي شود و تا از يک نورون به نورون ديگر انقال پيدا کنه  تا در نهايت به مغز نخاع يا هر دوشون برسه بعدش مغز در صورتي که لازم بود پيام حرکتي رو بفرسته اين ژيام از طريق نورون هاي حرکتي منتقل ميشه تا در نهايت به غده(درون ريز يا برون ريز) يا بافت عضلاني (مخطط، صاف يا قلبي)برسه و تنظيم داخلي يا خارجي و يا هردوش انجام بشه.

آکادمی کنکور - عملکرد دستگاه عصبی

 

مولف : علیرضا سیاحی

آذر 94

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 7 | امتیاز: 4/71 از 5