«زندگی در دنیای امروز»


مقدمه

آیات

متن درس

 

عمل به احکام و راهنمایی خداوند، در دنیای پیچیدۀ امروز، تنها شیوۀ مطمئنِ زندگی و روشِ قابل اعتماد در مواجهۀ با مسأله‌هاست.

در دنیایی که برترین معیارها و ارزش‌ها و مقدس‌ترین حقیقت‌ها تخریب می‌شوند، بسیاری از باطل‌ها را حق و حق‌ها را باطل جلوه می‌دهند، سهل انگاری در عمل و بی‌توجهی به احکام خداوند، قرار دادن خود بر لبۀ پرتگاهی است که سقوط به وادی‌های هولناک گمراهی و سرگردانی را درپی خواهد داشت.

خداوند همین خطر را به ما هشدار می‌دهد و می‌فرماید : (آیۀ 109 – سورۀ توبه)

سوره‌ی توبه – آیه 109

پیام اصلی

اَفَمَن اَسَّسَ بُنیانَهو : آیا آن کس که بنیاد(کار) خود را

عَلی تَقوی مِنَ اللهِ وَ رِضوان : بر پایۀ تقوا و خشنودی خدا نهاده

خَیرٌ : بهتر است

اَم مَن اَسَّسَ بُنیانَهو : یا کسی که بنای خود را پی‌ریزی کرده

عَلی شَفا جُرُفٍ هار : بر لب پرتگاهی مشرف به سقوط

فَانهارَ بِه فی نارِ جَهَنَّمَ : و با آن در آتش دوزخ فرو می‌افتد؟

وَ اللهُ لا یَهدِی القَومَ الظّالِمین : و خداوند گروه بیدادگران را هدایت نمی‌کند.

لزوم عمل به احکام الهی

این آیه، مقایسۀ زندگی متقین(عَلی تَقوی) با ظالمین است(القَومَ الظّالِمین).

بنیاد باطل بر باد است.(بُنیانَهو عَلی شَفا جُرُفٍ هار)

 
 

چرا برخی راه یقینی را نادیده می‌گیرند و به این در وآن در می‌زنند و فرصت‌های زندگی را از دست می‌دهند؟

قبل از بیان برخی احکام ضروری، توجه به دو نکته لازم است :

1 . هریک از احکام و دستورات خداوند، دارای علت خاصی است.

اگر خداوند مهربان ما را به انجام کاری فرمان داده، حتماً آن کار به نفع ما بوده است. و اگر از کاری منع کرده حتماً آن کار به ضرر ماست. قرآن کریم می‌فرماید :

«چه بسیار چیزهایی که شما آنها را خوش نمی‌دارید، درحالی که برای شما خوب است و خداوند به آنها فرمان داد و چه بسیار چیزهایی که دوست می‌دارید و آنها برای شما بد است و خداوند آنها را منع فرموده است. زیرا خداست که بر هرچیزی آگاه است ولی شما اینگونه نیستید

2 . ممکن است ما انسان‌ها علت برخی از احکام را درک نکنیم، به‌خصوص وقتی که ببینیم برخی از جوامع امروزی برخلاف آن احکام عمل می‌کنند.

در این قبیل موارد باید به عقل و خرد خود مراجعه و توجه کنیم که علم ما نسبت به علم و حکحمت خداوند، بسیار ناچیز است و بنای زندگی بر پایۀ علم خداوند است که خوشبختی و سعادت را به ارمغان می‌آورد.

برخی از احکام زندگی در دنیای امروز

الف) احکام ورزش و بازی

مستحب

بازی، ورزش و بازی‌های ورزشی که برای نشاط، سلامتی و تقویت جسم و روح انجام می‌شود، اگر به قصد آمادگی بیشتر برای انجام وظایف الهی باشد، مستحب است.

دارای پاداش اخروی

کسانی که برای تقویت رابطۀ صمیمانه میان خویشان و همسایگان و سلامت اخلاقی افراد خانواده در بازی‌ها و ورزش‌های دسته‌جمعی پیش‌قدم می‌شوند، از پاداش اخروی بهره‌مند خواهند شد.

بازی، ورزش و بازی‌های ورزشی که برای نشاط، سلامتی و تقویت جسم و روح انجام می‌شود، اگر به قصد آمادگی بیشتر برای انجام وظایف الهی باشد، پاداش اخروی دارد.

دادن جایزه توسط سازمان‌ها، نهادها و افراد به ورزشکاران جایز است و اگر کسانی این جوایز را به این نیّت بدهند که افراد جامعه به ورزش و بازی‌های مفید روآورند و سلامتی جسم و جان خود را افزایش دهند، کار نیکی کرده‌اند و از پاداش اخروی برخوردار خواهند بود.

واجب کفایی

اگر ورزش و بازی‌های ورزشی برای دور شدن افراد جامعه از فساد و بی‌بندوباری‌های دنیای کنونی ضرورت یابد، فراهم کردن امکانات آن واجب کفایی است.

حرام

قمار حرام است و بازی با وسایل و ابزارهایی که در جامعه به‌عنوان ابزار قمار شناخته شده‌اند، اگرچه به‌قصد قمار نباشد، حرام است.

شرکت در مجالس قمار نیز حرام می‌باشد.

یکی از دلایل حرمت می‌تواند این باشد که :

1 . زشتی قمار در اذهان باقی بماند

2 . و زمینۀ پیدایش قمار در جامعه فراهم شود.

بازی با ابزار قمار از طریق رایانه، مانند بازی با همان ابزار است و حرام می‌باشد.

شرط‌بندی، از امور زیان‌آور روحی و اجتماعی است و انجام آنها، حتی در بازی‌ها و ورزش‌های معمولی، حرام می‌باشد.

ب) احکام فرهنگ و ارتباطات

مستحب

تولید فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی، مستند علمی، تاریخی و اجتماعی که به نیّت اعتلای فرهنگ اسلامی و تربیت دینی باشد، مستحب است.

تولید سایت‌ها در شبکۀ اینترنت به منظور اشاعۀ فرهنگ و معارف اسلامی و مقابله با اندیشه‌های کفرآمیز و ابتذال اخلاقی، مستحب است و افرادی که توانایی علمی، فنی و مالی آن را دارند، باید به تولید آن مبادرت ورزند.

واجب کفایی

تولید فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی، مستند علمی، تاریخی و اجتماعی که به نیّت اعتلای فرهنگ اسلامی و تربیت دینی باشد، در شرایط ضروری، واجب کفایی است.

تولید، توزیع و تبلیغ، فیلم‌ها، لوح‌های فشرده، نوارهای کاست، مجلات، روزنامه‌ها، کتاب‌ها و انواع آثار هنری به‌منظور گسترش فرهنگ و معارف اسلامی و مبارزه با تهاجم فرهنگی و ابتذال اخلاقی، از مصادیق مهم عمل صالح و از واجبات کفایی است.

دارای پاداش اخروی

تولید، توزیع و تبلیغ، فیلم‌ها، لوح‌های فشرده، نوارهای کاست، مجلات، روزنامه‌ها، کتاب‌ها و انواع آثار هنری به‌منظور گسترش فرهنگ و معارف اسلامی و مبارزه با تهاجم فرهنگی و ابتذال اخلاقی، از مصادیق مهم عمل صالح و دارای پاداش اخروی بزرگ است.

جایز

ابزارهای دریافت شبکه‌های ماهواره‌ای و رسانۀ اینترنت، از این جهت که صرفاً وسیله‌ای برای دریافت برنامه‌های مختلف تلویزیونی و ارتباط هستند، که هم برنامه‌های حلال دارند و هم حرام، حکم ابزار مشترک را دارند. بنابراین، خرید و فروش و نگهداری آن برای امور حرام، حرام و برای امور حلال، جایز است.

فیلم‌برداری مردان از مجالس مردان و زنان از مجالس زنان جایز است.

لازم

اگر مؤلف یا ناشر یا تولیدکنندۀ فیلم، در نوار و لوح فشرده قید کرده باشد که چاپ یا تکثیر آن، بدون اجازۀ صاحبش ممنوع است، لازم است حقوق صاحبان آن مراعات شود.

بدون اشکال

به‌کارگیریِ آلات موسیقی برای نواختن موسیقی غیرلهوی، اگر برای اجرای سرودهای انقلابی و یا برای اجرای برنامه‌های فرهنگی مفید باشد، اشکال ندارد، به‌شرط آینکه مستلزم مفاسد دیگری نباشد.

شرکت در جشن‌های شادی، مانند جشن عروسی، در صورتی که مستلزم :

1 . گوش دادن به غنا و موسیقی مطرب

2 . و یا هر عمل حرام دیگری نباشد،

اشکال ندارد؛

حرام

تولید، توزیع و تبلیغ، فیلم‌ها، لوح‌های فشرده و سایر رسانه‌ها که دربردارندۀ تصاویر یا متونی که موجب انحراف و فساد می‌شوند و یا دربردارندۀ موسیقی مطرب و مناسب با مجالس لهو و گناه باشند، از گناهان بزرگ شمرده می‌شود و خرید و فروش آنها حرام است.

همچنین، تماشا کردن و گوش دادن به آنها نیز حرام است.

ابزارهای دریافت شبکه‌های ماهواره‌ای و رسانۀ اینترنت، از این جهت که صرفاً وسیله‌ای برای دریافت برنامه‌های مختلف تلویزیونی و ارتباط هستند، که هم برنامه‌های حلال دارند و هم حرام، حکم ابزار مشترک را دارند. بنابراین، خرید و فروش و نگهداری آن برای امور حرام، حرام و برای امور حلال، جایز است.

ولی چون این ابزار زمینۀ دریافت برنامه‌های حرام را برای خود و اطرافیان خود کاملاً فراهم می‌کند و گاهی نگهداری آن مفاسد دیگری را نیز دربر دارد، خرید و نگهداری آنها حرام است؛ مگر برای کسی که به خودش مطمئن است که استفادۀ حرام نمی‌کند و نگهداری آن در خانه، مفسده‌ای را به دنبال ندارد.

البته در این قبیل موارد، قوانین دولت جمهوری اسلامی ایران که مصالح کلی جامعه را در نظر دارد، اولویت دارد و لازم‌الاجرا است.

موسیقی لهوی و مطرب که مناسب با مجالس عیش و نوش باشد، حرام محسوب می‌شود و فرقی نمی‌کند که موسیقی کلاسیک باشد یا غیرکلاسیک.

اینگونه موسیقی‌ها به سبب ویژگی‌هایی که دارند، انسان را از خداوند متعال و فضائل اخلاقی دور نموده و به سمت بی‌بندوباری و گناه سوق می‌دهند.

فیلم‌برداری مردان از زنانی که رعایت حجاب کامل را نمی‌کنند، حرام است.

ج) احکام روابط با بیگانگان

واجب

اگر خرید کالاهای وارداتی از کشورهای غیراسلامی و استفادۀ از آنها باعث :

1 . تقویت دولت‌های کافر و استعمارگر که دشمن اسلام و مسلمین هستند، شود

2 . و یا قدرت مالی آنها را برای هجوم به سرزمین‌های اسلامی یا مسلمین در سراسر عالم، تقویت نماید،

واجب است که مسلمانان از خرید و به‌کارگیری و استفادۀ از آنها اجتناب کنند.

حرام

هر نوع تجارتی که به نفع دولت غاصب صهیونیستی که دشمن اسلام و مسلمین است، تمام شود، حرام است.

وارد کردن و ترویج کالاهای آنان که از ساخت و فروش آن سود می‌برند، حرام است.

اگر این قبیل کالا در فروشگاه‌های کشورهای اسلامی باشد، خرید آنها بر مسلمانان حرام است.

خرید و پوشیدن لباس‌هایی که توسط دولت‌های استعماری تولید شده‌اند :

1 . اگر مستلزم ترویج فرهنگ غیراسلامی دشمن باشد

2 . و باعث تقویت اقتصاد آنان برای استعمار و استثمار سرزمین‌های اسلامی شود،

3 . یا منجر به واردشدن ضرر اقتصادی به دولت اسلامی گردد،

حرام است.

معمولاً مدهایی که در غرب پیدا می‌شود :

1 . دربردارندۀ پیامی منفی

2 . یا ترویج‌دهندۀ یک گروه غیراخلاقی است.

به‌طور کلی، تقلید از مدهایی که شبیه شدن به دشمنان اسلام و ترویج فرهنگ آنها را به دنبال دارد، حرام است.

 
 
به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 7 | امتیاز: 4/71 از 5