اقتصاد چیست؟


آکادمی کنکور- اقتصاد چیست

مقدمه : با سلام ، در این جزوۀ آموزشی هدف اول ما برای شما عزیزان رشتۀ ادبیات و علوم انسانی این است که با رویکردی کنکوری جزوه را بنویسیم، بنابراین در هر درس با یک پیش نیاز روبه رو می شوید که هدف کلی درس و موضوعات درس  را با یک دید کلی در چند خط آماده کرده ایم تا با آمادگی بهتری درس را فرا بگیرید، همچنین در ابتدای هر جدول یک سوال تستی طرح کرده ایم تا شما بعد از خواندن متن داخل جدول بتوانید تست را پاسخ دهید، البته پاسخ تست در انتهای جدول ذکر شده است. همچنین در انتهای هر فصل با یک ایستگاه روبه رو می شوید در هر ایستگاه که در تمام فصل ها وجود دارد تعدادی سوال تستی سطح آسان برای شما طرح کرده ایم. این تست ها به شما کمک می کنند که درس را بهتر فرا بگیرید و بیشتر جنبۀ آموزشی دارند.


آکادمی کنکور-اقتصاد - پیش نیاز

خداوند انسان را جانشین خود در زمین قرار داد، انسان نیازهایی دارد که باید آن ها را برطرف کند، که پاسخ به این نیازها را خداوند در طبیعت برای انسان قرار داده است؛ مثال : نیاز به تشنگی که با آب برطرف می شود. و نیاز به گرسنگی که با مصرف مواد غذایی برطرف میشود.منابع و امکاناتی که خداوند در طبیعت برای انسان قرار داده است، محدودند، همچنین می شود از آن ها برای رفع نیازهای مختلف استفاده کرد؛ مثال : زمین های کشاورزی موجود در اختیار جوامع محدودند و برای رفع نیازهای مختلف، پنبه برای پوشاک و گندم برای غذا مورد استفاده قرار می گیرند.

انسان همواره به دنبال بهترین راه استفاده از منابع و امکانات بوده و است. راه استفادۀ بهتر از منابع و امکانات این است که بیشترین تولید و سطح بالاتری از رفاه را برای جوامع پدید آورد حاصل این تلاش فکری ظهور  علم اقتصاد بود. پس انسان می خواهد بهترین انتخاب را داشته باشد و علم اقتصاد با در نظر گرفتن تمامی عوامل راه انتخاب بهتر را به انسان نشان می دهد.

البته انسان هایی نیز بودند و هستند که انتخاب های عقلانی را انجام ندادند، همچنین از نظر اسلام عقل انسان به تنهایی برای یک انتخاب مناسب کافی نیست، و دلیل فرستادن پیامبران و فلسفۀ دین نیز همین است تا با راهنمایی انسان با کمترین هزینه به سعادت برسد.

آیا نیازهای انسان فقط در نیاز های مادی خلاصه می شود؟ آیا انسان زمانی که نیاز هایش برطرف شود از کار و فعالیت دست می کشد؟ آیا انسان با هر انتخاب انتخاب های دیگر را از دست می دهد؟ آیا دین مبین اسلام با اقتصاد مخالف است؟

برای پاسخگویی به سوالات بالا متن را با دقت بخوانید تا هم تست ها را پاسخ دهید و هم جواب های بالا را بیابید.


آکادمی کنکور-اقتثاد چیست-متن درس

اقتصاد چیست؟

اقتصاد علمی است که راه انتخاب بهتر و روش استفاده بهینه را از منابع و امکانات طبیعی مثل : زمین های کشاورزی و منابع معدنی  را به جوامع انسانی نشان می دهد.


  اگر انسان در رفع نیاز های طبیعی خود مراتب را رعایت نکند  . . . .  و ویژگی منابع و امکانات در کدام گزینه به درستی ذکر شده است؟آکادمی کنکور- اقتصاد-نیاز و رفع نیاز

1 . به خلق نیاز های کاذب برای خود اقدام می کند. – منابع و امکانات بی حد و حصرند و قابلیت مصارف متعدد دارند.

2 . موجب توقف و یا انحطاط انسان می شود. – منابع و امکانات محدودند و قابلیت مصارف متعدد دارند.

3 .  به خلق نیاز های کاذب برای خود اقدام می کند. – منابع و امکانات محدودند و قابلیت مصارف متعدد دارند.

4 . موجب توقف و یا انحطاط انسان می شود. – منابع و امکانات بی حد و حصرند و قابلیت مصارف متعدد دارند.

نیاز - منابع و رفع نیاز انسان

انسان جانشین خداوند است. او اهدافی مثل : آبادانی زمین و رفع نیاز های خود و دیگران دارد. نیاز انسان مراتبی است.

انسان های نخستین به دنبال نیاز اولیه و مادی خود مثل : گرسنگی، تشنگی و سرپناه همواره در پی آب، غذا و محلی برای سکونت خود بودند. پس نیاز های انسان از ابتدای تاریخ محرک او برای تلاش و فعالیت بوده است.

انسان متوجه شد که برای رفع نیاز های خود می تواند از منابع و امکانات که خداوند در طبیعت برای او قرار داده بهره ببرد.

یعنی هر نیازی که در او شکل می گیرد خداوند برای رفع آن منابع و امکاناتی  را  در طبیعت قرار داده است.

 در زمین، کشاورزی برای رفع گرسنگی، گندم و پوشاک، پنبه بکارد، از آب رودخانه برای آشامیدن و کشاورزی بهره ببرد، از میوۀ درختان استفاده کند، از اعماق زمین نفت استخراج کند و از غارها برای در امان ماندن از سرما و درندگان به عنوان محل سکونت خود استفاده کند.

اما انسان با رفع این نیاز های اولیه و مادی (خوراک، پوشاک، مسکن و امنیت) ، از تلاش و فعالیت دست نکشید، چون انسان  موجودی کمال جو و سیری ناپذیر است، و با برآورده  شدن پاره ای از نیاز هایش احساس بی نیازی به او دست نمی دهد، بلکه نیازهای جدیدی در او شکل می گیرد.

  حس کمالجویی و خلاقیت بود که باعث شد انسان، غارها را رها کرد و مسکنی بزرگتر و مجهزتر از غار برای خود بسازد. و به تدریج با شیوه های مختلف کشاورزی آشناشود، و توانست محصولات گوناگون بکارد. 

اگر انسان در نیاز های مادی و حیوانی متوقف شود، کمال جویی به نوعی سیری ناپذیری تبدیل می شود؛ مثل انسان تشنه ای که تشنگی خود را با آب دریا بر طرف کند. در این صورت تشنه تر خواهد شد.

همچنین اگر انسان در رفع نیاز های طبیعی خود، مراتب نیاز ها را به خوبی طی نکند و در یک مرتبه متوقف بماند به خلق نیاز های کاذب برای خود اقدام می کند تا حس کمال جویی خود را سیراب کند. پیگیری نیاز های کاذب و یا زیاد‌ه روی در رفع نیازهای مادی، موجب توقف و یا انحطاط انسان می شود.

توجه داشته باشید که نیاز های انسان فقط به همین نیازهای مادی محدود نمی شود، بلکه او دارای نیازهای غیر مادی نیز است.

نیازهای غیر مادی مثل : عاطفی، روحی، علم، فرهنگ، ، هنر، دین، اخلاق و نیاز به ارتباط و تعامل با دیگران نیز است، که باید آن ها را رفع کند، چون بدون آن ها به کمال نخواهد رسید.

  ویژگی منابع و امکاناتی که خداوند در طبیعت در اختیار انسان برای رفع نیازهایش قرار داده است را شرح دهید؟

 محدودیت       

منابع وامکانات محدود هستند؛

زمین های کشاورزی که در اختیار انسان قرار دارد، از لحاظ مساحت و مرغوبیت محدود هستند. همچنین زمین های کشاورزی نیز وجود دارد که با محل زندگی انسان فاصله دارد. واین باعث می شود هزینه حمل و نقل بالا برود، که این نیز یکی از محدودیت منابع است.

منابع معدنی نیز به علت ناشناخته بودن و یا پائین بودن سطح دانش فنی انسان در بهره برداری از آن ها محدودند.

علاوه بر این بخشی از منابع و امکانات نیز به علت استفادۀ نادرست پیشینیان از بین رفته اند، پس استفاده از منابع و امکانات باید با حفظ صیانت و عدالت بین نسلی انجام بگیرد.

          قابلیت مصارف متعدد

یعنی می شود از منابع و امکانات برای رفع نیاز های مختلف استفاده کرد؛

در زمین کشاورزی می شود هم برای تهیۀ غذا گندم کاشت و هم برای تهیۀ پوشاک در آن پنبه بکاریم. البته روش های کشت و آبیاری نیز گوناگون است.

از این دو ویژگی به عنوان کمیابی نیز یاد می شود.

پاسخ  :  اگر انسان در رفع نیاز های طبیعی خود، مراتب نیاز ها را به خوبی طی نکند و در یک مرتبه متوقف بماند به خلق نیاز های کاذب برای خود اقدام می کند تا حس کمال جویی خود را سیراب کند. پیگیری نیاز های کاذب و یا زیاد‌ه روی در رفع نیازهای مادی، موجب توقف و یا انحطاط انسان می شود.

منابع وامکانات موجود در طبیعت محدود هستند و قابلیت مصارف متعدد دارند از این دو ویژگی به عنوان کمیابی یاد می شود. (گزینۀ صحیح : 3)


چرا انسان در زندگی با انتخاب رو به رو می شود، و اگر کشاورزی در زمین خود بجای پنبه، گندم بکارد هزینه فرصت انتخاب او در کدام گزینه به درستی ذکر شده است؟آکادمی کنکور-اقتصاد- انتخاب

1 . زیرا انتخاب باعث می شود نیاز های انسان سریع تر رفع شود. – پنبه ای که از آن صرفنظر کرده است.

2 . چون منابع محدودند ونیاز های انسان نامحدوداست. – هزینه ای که برای کشت گندم باید بپردازد.

3 . زیرا انتخاب باعث می شود نیاز های انسان سریع تر رفع شود. – هزینه ای که برای کشت گندم باید بپردازد.

4 . چون منابع محدودند ونیاز های انسان نامحدوداست. پنبه ای که از آن صرفنظر کرده است.

انتخاب و اقتصاد و هزینه فرصت (انتخاب)

منابع و امکانات محدود (کمیابی) قادر به رفع نیاز های نامحدود نیستند، پس انسان باید انتخاب می‌کرد، که ابتدا نیازهای مهم تر و اساسی تر‌‌ را برطرف کند.

انسان به حکم فطرت و سرشت خود همواره به دنبال بهترین انتخاب است. انسان پس از مشورت انتخابی را که کمترین هزینه و بیشترین منفعت را داشته باشد برمی‌گزیند. البته ممکن است در تشخیص دقیق منافع و هزینه‌ها اشتباه کرده و انتخاب نادرستی داشته باشیم اما در مورد هزینه و فایده هیچگاه اشتباه نمی کنیم. حاصل این تلاش فکری پدید آمدن اندیشه اقتصادی است.

و با گذشت زمان و پیشرفت جوامع با عنوان علم اقتصاد ظهور کرد. هدف علم اقتصاد این است که راه انتخاب را به جوامع انسانی در استفادۀ بهینه از منابع و امکانات محدودشان ( کمیابی) نشان می دهد.

  راه استفاده بهتر از منابع و امکانات چیست؟

بتوان با استفاده از منابع و امکانات بیشترین میزان تولید و سطح بالاتری از رفاه را برای جوامع انسانی پدید آورد.

دانشمندان علوم اقتصادی موضوعات اقتصادی مانند : تولید، مصرف، توزیع، تجارت، قیمت، رشد و پیشرفت، فقر، مالیات و را با روش های علمی مورد مطالعه قرار می دهند.

و همچنین چگونگی تصمیم مردم در مورد خریدن یا نخریدن یک کالا، تصمیم تولید کنندگان در مورد تولید یک کالا  و اینکه چرا قیمت بعضی کالا ها افزایش و قیمت بعضی دیگر ثابت می ماند، همگی از موضوعات علم اقتصاد می باشند.

برخی انسان ها عقلانیت محدود دارند؛   منافع را صرفاً در منافع مادی و حیوانی خلاصه می کنند و یا صرفاً نگاهی کوتاه مدت دارند؛ گاهی در تعیین فهرست کامل هزینه ها و ضرر ها و میزان آنها خطا می کنند. تولید کننده ای که از کیفیت محصول خود می کاهد، فروشنده ای که کم فروشی، ویا از بی اطلاعی مشتری سوء استفاده می کند، تخریب و برداشت بی رویه از جنگل و آب های زیرزمینی،فردی که آخرت خود را خرج دنیایش می کند، و همه برای کسب منفعت، به این انتخاب ها دست می زنند اما منفعتی کم، موقتی و کوتاه مدت را با منافع زیاد، دائمی و بلندمدت جایگزین کرده اند؛ به دیگر عقلانی رفتار نکرده اند.

هزینه فرصت

  منظور از هزینه فرصت چیست؟

قانون حیات انسانی این است که هر انتخابی مستلزم از دست دادن انتخاب یا انتخاب های دیگری است. به عبارت دیگر افراد و جوامع با هر انتخابی ،(بده،بستان) می کنند.

  زمینی رادرنظربگیرید که باید در آن گندم یا پنبه کاشت،کشاورز پس از بررسی و مشورت های لازم با توجه به سود خود تصمیم می گیرد که در آن گندم بکارد. هزینه ی فرصت این انتخاب مقدار پنبه‌ای است که می‌توانست بدست آورد. در این مثال کشاورز از مقدار پنبه(هزینه فرصت) که می توانست کشت کند صرفنظر کرده، و کشت گندم را انتخاب کرده است.

نتیجه‌گیری : انسان دارای دو نیاز است، مادی : خوراک – غیر مادی : علم – که باید آن‌ها را از طریق بهره گرفتن از منابع طبیعت برطرف کند، اگر انسان در نیازهای مادی متوقف شود به خلق نیازهای کاذب برای خود اقدام می‌کند و اگر نیازهای غیر مادی را برطرف نکند به کمال نخواهد رسید. انسان موجود کمالجوست، یعنی بعد از رفع هر نیاز نیازهای تازه‌ای در او شکل می‌گیرد، و منابع محدودند پس باید انتخاب کند، اما هر انتخاب او هزینه‌ای را برای او دارد.

پاسخ  : منابع و امکانات محدود قادر به رفع نیاز های نامحدود انسان نیستند، پس انسان باید ابتدا نیازهای مهم تر را انتخاب و آن ها را برطرف کند.

هر انتخاب انسان هزینه هایی را برای او دارد؛ مثال اگر کشاورز بجای پنبه گندم را انتخاب کند هزینۀ فرصت او مقدار پنبه‌ای است، که از آن صرفنظر کرده است.(گزینۀ صحیح : 4)


  در کدام گزینه نام فعالان اقتصادی به درستی ذکر شده است؟آکادمی کنکور- فعالان اقتصادی

1 . در سطح جامعه خانوار ها و دولت ها به عنوان بازیگران خرد و در سطح جهانی سازمان هایی که با آن ها روابط تجاری کشورها رونق بگیرد، به عنوان بازیگر کلان شناخته می شوند.

2 . در سطح جامعه خانوارها و نهادهای بین المللی به عنوان بازیگر خرد شناخته می شوند و دولت ها بازیگر کلان هستند.

3 . در سطح جامعه خانوار ها بازیگران خرد و دولت‌ها و سازمان‌های بین المللی بازیگر کلان هستند.

4 . در سطح جهانی ساز مان های بین‌المللی و دولت‌ها بازیگران کلان و در سطح جامعه دولت‌ها و خانوارها بازیگران خرد هستند.

بازیگران فعال عرصۀ اقتصاد

خرد در سطح جامعه : افراد، خانواده ها یا شرکت ها، انواع مؤسسات انتفاعی یا غیرانتفاعی، خیریه ها، و در تولید محصولات و یا مصرف آنها و مبادله با هم نقش ایفا می کنند، اینها بازیگران خرد هستند.

کلان در سطح جامعه : به دولت که برای ایجاد نظم و انظباط و نظارت بر عملکرد اقتصاد یا تامین برخی نیاز های عمومی(مثل دفاع نظامی) فعالیت می کند.

بازیگران کلان در سطح جهانی : در سطح بین المللی کشور ها با هم روابط تجاری و اقتصادی دارند. ودر سطح جهانی نیز نهادهایی نیاز است که با کمک آن ها روابط اقتصادی بین کشورها بیشتر رونق بگیرد و حقوق همۀ طرف های درگیر در تجارت جهانی حفظ شود.

پاسخ : خانوار ها در سطح جامعه بازیگران خرد و دولت ها و سازمان های بین المللی بازیگران کلان هستند.(گزینۀ صحیح : 3)


  جامعه ای به دنبال استقلال سیاسی و فرهنگی است، باید به چه چیزی به مثابۀ یکی از مهم ترین ابزار ها در این مسیر توجه کند؟ آکادمی کنکور-جامعه به دنبال استقلال

1 . استفاده بهینه از منابع و امکانات موجود

2 . اتکا بر فرهنگ خویش

3 . رشد و پیشرفت اقتصادی

4 . تولید سلاح های نظامی

اقتصاد و آموزه های اسلامی

آیه : ربنا آتنا فی الدنیا حسنه و فی الاخره حسنه - قران کریم،

پیام آیه : اسلام دینی کامل و درپی سعادت انسان است. این دین دنیا وآخرت را با هم مورد توجه قرارمی دهد.

اسلام ارتقای معنوی انسان وخداگونه شدن او را مدنظردارد و تلاش می کند انسان را ازاسیر شدن به مادیات و دل بستن به دنیا برهاند ولی بی اعتنایی به مسائل دنیوی و اقتصادی را قبول ندارد.

آیه : من لا معاش له لا معاد - بحارالانوار

پیام آیه : اسلام عبادت را صرفا به رابطه فرد با خدا محدود نمی کند و به تمام روابط افراد با‌‌‌یکدیگر (ازجمله اقتصادی )رنگ عبادت می زند.برای مثال: اسلام دردسترس نبودن معاش را خطری می داندکه اعتقادات انسان را تهدید میکند.

آیه : الکاد علی عیاله، کالمجاهد فی سبیل الله - بحارالانوار

پیام آیه : از نظر اسلام تلاش برای رفع فقر و رسیدن به رفاه و توانگری مادی پسندیده است و فردی که برای ارتقای سطح زندگی خود و خانواده اش تلاش می کند همانندکسی است که در راه خدا جهاد می‌کند، شایستۀ تقدیر است.

قران تاکید دارد که رفع تمام نیازها حتی (نیازهای مادی) درگرو عمل به آموزه های اسلام است.

تمام انچه اسلام براخلاق و احکام اقتصادی ارائه کرده چراغ راه تکمیل کنندۀ فرایندی است که عقلانیت اقتصادی برای رسیدن به اهداف خود بدان نیاز دارد.

یکی از علل اهمیت اقتصاد از نظراسلام تاثیرعوامل اقتصادی بر همۀ جنبه‌های زندگی ملل اعم از(اجتماعی و فرهنگی )است.کشوری که وضعیت اقتصادی آن نابسامان باشد و نتواند پا‌‌ به‌پای بقیۀ کشورهای جهان در مسیر پیشرفت همه جانبه حرکت کند بسیار آسیب پذیز شده و در رسیدن به ادعاهای جهانی خود ناکام خواهد ماند.

از ین رو، جامعه اسلامی برای حفظ هویت و استقلال سیاسی و فرهنگی خود، باید به رشد و پیشرفت اقتصادی به مثابۀ یکی از مهم ترین ابزارها در این مسیرتوجه کند.

نکته ترکیبی : اشاره کردیم که برخی از انسان‌ها عقلانیت محدود دارند و نگاه تک خطی به زندگی، مانند افرادی که آخرت را خرج دنیایشان می‌کنند، خداوند برای رفع این نیاز دین اسلام را برای راهنمایی انسان فرستاد تا انسان با هزینه کمتر و توجه به زندگی دنیا و آخرت و تلاش برای ارتقای سطح زندگی خود به تلاش بپردازد، و آن را مانند مجاهده در راه خدا می‌داند.

در  فصل آینده با تولید و عوامل تولید آشنا می شویم و این درس درمورد اولین عامل تولید یعنی منابع و امکانات و مهم ترین عامل تولید یعنی انسان بود. در فصل آینده بیشتر شما را با منابع و امکانات و اینکه باید آن ها را تولید کنیم آشنا می شویم.

پاسخ  : اگر جامعه به دنبال حفظ هویت و استقلال سیاسی و فرهنگی خود است، باید به رشد‌‌ و پیشرفت اقتصادی به مثابۀ یکی از مهم ترین ابزارها در این مسیر توجه کند.(گزینه صحیح : 3)

 در گزینه های زیر به ترتیب کدام یک از کالاها تجملی، واسطه ای، ضروری و کدام یک جزو خدمات محسوب می شود؟آکادمی کنکور- اقتصاد-تجملی، واسطه ای، ضروری

1 . فرش گران قیمت – ماشین – نمک – دارو

2 . فرش گران قیمت – گوجه فرنگی – دارو – آموزش

3 . نور افشان دارو ماشین نمک

4 . نور افشان آموزش گوجه فرنگی - دارو

کالا

کالا

منبع و امکاناتی که ما در اختیار داریم  برای تولید محصولات مختلف استفاده می شوند. در زمین کشاورزی پنبه، گندم، چای و انواع میوه به دست می آید. کشاورز این محصولات را در مقابل پول می فروشد به همۀ آن هاکالا می گوییم، که برای رفع نیازهای مختلف ما مورد استفاده قرار می گیرد.

خدمات

بعضی از کالاهایی که انسان در مقابل پول دریافت می کند، فیزیکی و ملموس نیستند؛

نیاز به دانستن که انسان در مقابل پول کالای غیر قابل لمسی (آموزش) دریافت می‌کند، اینگونه کالاها خدمات نام دارد. خدمات پزشکان، مشاوران و رانندگان تاکسی همه جزو این گروه به حساب می آیند.

انواع کالا

مصرفی

توسط مصرف کنندگان نهایی خریداری و به مصرف می رسند؛

گوجه فرنگی که مستقیما به مصرف خانوار ها می رسد.

واسطه ای

هرگاه تولید کنندگان دیگر برای ادامۀ فرایند تولید و تبدیل آن‌ها (کالاهای مصرفی) به کالاهای مختلف، آن‌ها را خریداری و در جریان تولید کالاهای دیگر مورد استفاده قرار دهند، آن کالا را کالای واسطه‌ای می‌نامیم؛

اگر گوجه فرنگی را کارخانه‌ای خریداری کند وآن را تبدیل به رب‌گوجه فرنگی کند به عنوان کالای واسطه‌ای به حساب می آید.

بادوام

بعضی از کالا ها خودشان مصرف نمی شوند، بلکه در طول زمان،خدمات حاصل از آن ها مورد استفاده قرار می گیرد. مثل اتومبیل و یخچال که با یک بار مصرف تمام نمی شوند. و به همین علت در اقتصاد به آن ها کالای بادوام می گویند.

سرمایه ای

اگر  کالای بادوام به وسیلۀ بنگاه‌های تولیدی در جریان تولید به کار گرفته شود، به آن کالای سرمایه‌ای می گویند؛

یخچال در منزل یک کالای بادوام است ولی در مغازه بستنی فروشی کالای سرمایه ای به حساب می آید.

تراکتور، ماشین آلات کارخانه ها وابزارهای تولیدی،نمونه های دیگری از کالا های سرمایه‌ای هستند.

ضروری

کالاهای تولیدی اگر برای تأمین نیاز های اولیه مانند : خوراک،پوشاک و مسکن مصرف شوند، به آن‌ها کالای ضروری می گویند؛ و همچنین یکی از ویژگی کالاهای ضروری این است که با تغییر زیاد قیمتشان مصرف آن‌ها از سوی مصرف کنندگان تغییر پیدا نمی‌کند .

تجملی

اگر کالاهای تولید شده برای تامین نیاز های کم اهمیت‌تر مثل نورافشان(لوستر) و فرش‌های گران قیمت مصرف شود، به آن کالای تجملی می‌گویند. همچنین یکی از ویژگی های کالای تجملی این است که مصرف کنندۀ آن میزان اهمیت کالا را با حساسیت خود نسبت به قیمت کالا نشان می‌دهد، یعنی فرد با کوچک ترین تغییر در قیمت، مصرف کالا را تغییردهد به آن کالای تجملی می‌گویند.

ضروری یا تجملی بودن کالا مفهومی اقتصادی است و از فردی به فرد دیگر، از زمانی به زمان دیگر و ازجامعه ای به جامعه دیگر متفاوت خواهد بود.


پاسخ : کالای تجملی (فرش گران قیمت) واسطه‌ای (گوجه فرنگی که برای تولید رب گوجه فرنگی مصرف شود، کالای ضروری برای رفع نیاز های ضروری (دارو، نمک) و آموزش نیز چون کالای غیر قابل لمس است خدمات به حساب می آید.(گزینه صحیح 2)

آکادمی کنکور- اقتصاد دهم-خلاصه درس


نیاز های انسان، نامحدود، گوناگون و محرک او برای فعالیت هستند.

منبع رفع نیاز های انسان منابع و امکانات هستند، که محدودند و قابلیت مصارف متعدد دارند.

منابع محدود قادر به رفع نیاز های نامحدود انسان نیستند. پس باید انتخاب کند. و هزینۀ فرصت آن را بپردازد.

اقتصاد راه انتخاب بهتر(بیشترین تولید، سطح بالاتر از رفاه) از منابع و امکانات را به انسان نشان می دهد.

اسلام عقل انسان را برای رسیدن به هدف و سعادت کافی نمی داند، اسلام به دنبال سعادت انسان است وسعی دارد او را از اسیر شدن به مادیات برهاند، اما بی اعتنایی به مسائل دنیوی را اصلا قبول ندارد و دنیا وآخرت را با هم مورد توجه قرار می‌دهد.

از نظر اسلام تلاش برای ارتقای سطح زندگی مانند جهاد است، و  نبود معاش را تهدیدی می داند برای اعتقادات است.

اما عقل انسان را به تنهایی برای رسیدن به موفقیت کافی نمی داند. پیامبران و دین راه سعادت را به انسان نشان داده اند. و مسائل اقتصادی بر تمام جنبه ها زندگی مثل : اجتماعی، سیاسی و فرهنگی اثر می گذارد.

در سطح جامعه خانوارها بازیگران خرد محسوب می شوند. و دولت ها در سطح جامعه و در سطح بین الملل و سازمان های بین المللی بازیگران کلان هستند.

کالا در مقابل پول در اختیار انسان قرار می گیرد و انواعی مثل : مصرفی، واسطه ای، بادوام، بی دوام، سرمایه ای، تجملی و ضروری تقسیم می شود. خدمات کالای غیر قابل لمس است.

 

 


 


آکادمی کنکور- اقتصاد-پرسش


1

منظور از داشتن(قابلیت مصارف متعدد)منابع چیست؟

یعنی می توان از منابعی که در اختیار جامعه قرار دارد، برای رفع نیازهای مختلف استفاده کرد.

  زمین کشاورزی را می توان هم برای تولید پوشاک زیر کشت پنبه برد وهم در آن برای تهیۀ غذا گندم کاشت.

2

چرا افراد باید در میان خواسته های خود دست به انتخاب بزنند؟

زیرا منابع و امکانات محدود قادر به رفع نیاز های نامحدود انسان نیستند. پس، انسان ابتدا باید نیاز هایی را که از اولویت بیشتری برخوردار است انتخاب کند.

در واقع انسان بدلیل محدودیت هایش نمی تواند همه آنچه را می خواهد، همیشه و هم زمان داشته باشد. پس باید انتخاب کند.

3

به نظر شما با به کارگیری روش علمی، چه مسائلی را در زندگی اقتصادی جامعه می توان پیش بینی کرد؟

اقتصاد دانان با به کار گیری روش های  علمی توانسته اند ماهیت روابط علت و معلولی بین پدیده های اقتصادی را کشف کنند. به همین دلیل امروزه می توان در عرصۀ اقتصاد برای رسیدن به هدفی خاص، سیاست هایی را طراحی و اجرا کرد، و با پیش بینی برخی  مشکلاتی که ممکن است در عرصۀ اقتصاد بروز کند، سیاست هایی را طراحی و اجرا کرد.

4

به نظر شما دولت چگونه می تواند بر فعالیت تولیدکنندگان نظارت کند؟

دولت با ایجاد نظم و انظباط ونظارت بر عملکرد اقتصادی تولید کنندگان می‌تواند آنها را ملزم به رعایت بهداشت و بالا بردن سطح کیفیت کالا ها کند. و همچنین بر سطح قیمت کالا ها نظارت داشته باشد و مانع افزایش بی رویه قیمت ها شود.

5

اقتصاد چیست؟

 علم اقتصاد علمی است، که انتخاب های بشر را به گونه ای سازماندهی می کند که انسان در استفاده از منابع و امکانات محدود، بهترین انتخاب را انجام دهد. یعنی بیشترین میزان تولید و سطح بالاتری از رفاه را برای جوامع انسانی پدید می‌آورد.

6

دیدگاه اسلام نسبت به اقتصاد چگونه است؟

از نظر اسلام، اقتصاد بر تمام جنبه های زندگی فرد تاثیر می گذارد و آن ها را در چند مورد بیان کرده است؛

توجه به دنیا و آخرت با هم - نبود معاش و تهدید اعتقادات - بالا بردن سطح زندگی مانند مجاهده در راه خدا اسلام، عقل انسان را به تنهایی برای موفقیت و رسیدن به هدف کافی نمی داند . دلیل فرستادن پیامبران و فلسفه ارائه دین نیز همین است؛ به همین دلیل با در نظر گرفتن سعادت بشر و نیاز های واقعی آن، اهداف، برنامه ها، قوانین و روش هایی را معرفی می کند تا انسان ها با هزینه کمتر به پیشرفت و سعادت برسند.

7

بین وضعیت اقتصادی و استقلال فرهنگی سیاسی جامعه چه ارتباطی است؟

کشوری که وضعیت اقتصادی آن نابسامان باشد و نتواند پا به پای بقیۀ کشورهای دنیا در مسیر پیشرفتی همه جانبه حرکت کند، بسیار آسیب پذیر، و از نظر اجتماعی و سیاسی به بحران های گسترده دچار می شود.

بنابراین برای حفظ هویت و استقلال سیاسی و فرهنگی خود، باید به رشد و پیشرفت اقتصادی به مثابه یکی از مهم ترین ابزارها در این مسیر توجه کند.

8

زمانی داشتن تلفن همراه کالایی تجملی بود. اساسی و ضروری بودن تلفن همراه یا لوکس و تجملی بودن آن ، چگونه تعیین می شود؟

اگر فردی به رغم تغییر قیمت کالا در بازار، مصرف آن را تغییر ندهد به آن کالای ضروری می گوییم. و اگر فرد با کوچک ترین تغییر در قیمت، مصرف کالایی را تغییر دهد، به آن کالای تجملی می گویند؛

اگر خریداران با تغییر زیاد قیمت تلفن همراه همچنان آن را خریداری کنند، کالای  ضروری و در غیر این صورت به آن کالای تجملی می گوییم.

9

هزینۀ فرصت بیانگر چه چیزی است؟

هر انتخابی که انسان انجام می دهد هزینه هایی برای او دارد؛ برای مثال اگر شما یک زمین کشاورزی داشته باشید و بخواهید در آن گندم یا پنبه بکارید ،و شما پس از بررسی و مشورت های لازم و اولویت بندی ملاک هایتان برای انتخاب محصول بالاخره تصمیم بگیرید که درآن گندم بکارید، هزینۀ فرصت این انتخاب، مقدار پنبه ای بود که می توانستید به دست آورید .

10

هزینۀ فرصت چگونه درتصمیم گیری درست به ما کمک می کند؟

هزینه فرصت این را بیان می کند که هر انتخاب ما انتخاب های دیگر را از بین می برد، وانسان پس از مشورت انتخابی را که بیشترین منفعت را برای او داشته باشد انتخاب می کند.

11

فعالان اقتصادی خرد،کلان و بین المللی را نام ببرید؟

خرد : افراد، خانواده ها یا شرکت ها، انواع مؤسسات انتفاعی یا غیرانتفاعی، خیریه ها، و در تولید محصولات و یا مصرف آنها و مبادله با نقش ایفا می کنند.

کلان : به دولت که برای ایجاد نظم و انظباط و نظارت بر عملکرد اقتصاد یا تامین برخی نیاز های عمومی(مثل دفاع نظامی) فعالیت می کند.

بازیگران کلان در سطح جهانی : در سطح بین المللی کشور ها با هم روابط تجاری و اقتصادی دارند. ودر سطح جهانی نیز نهادهایی نیاز است که با کمک آن ها روابط اقتصادی بین کشورها بیشتر رونق بگیرد و حقوق همه ی طرف های درگیر در تجارت جهانی حفظ شود.

 

مولف : مجید حیدری




 

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 4 | امتیاز: 4/25 از 5